Sebzeli Etli Güveç Tarifi – Fırında Nefis ve Doyurucu Bir Klasik
Sebzeli etli güveç tarifi, Türk mutfağının en köklü ve en sevilen yemeklerinden biri olup hem hazırlaması hem de sunumu itibarıyla sofralarda her zaman büyük beğeni toplar. Sebzeli etli güveç tarifi ile etin ve sebzelerin birbirinin aromasını emmesiyle ortaya çıkan o derin, yoğun lezzeti evinizde kolayca yakalayabilirsiniz. Güveç pişirme tekniği, yavaş ve kapalı ortamda pişirmeyi esas alır; bu da hem etin yumuşamasını hem de besin değerlerinin korunmasını sağlar. Şimdi adım adım bu nefis tarife birlikte bakalım.
Sebzeli Etli Güveç Tarifi Nedir?
Sebzeli etli güveç tarifi, küp küp doğranmış dana etinin patates, biber, domates, havuç ve soğan gibi mevsim sebzeleriyle bir araya getirilerek güveç kabında veya fırın tepsisinde yavaş ateşte pişirilmesiyle hazırlanan geleneksel bir Türk yemeğidir. Güveç kelimesi hem pişirmede kullanılan toprağa özgü kabın adını hem de bu kabı kullanarak hazırlanan yemek tarzını ifade eder.
Sebzeli etli güveç tarifinin en belirgin özelliği, malzemelerin birlikte ve kapalı bir ortamda yavaşça pişmesidir. Bu yöntem sayesinde et son derece yumuşak bir kıvam alır, sebzeler ise şekillerini koruyarak hem görsel açıdan hem de lezzet açısından mükemmel bir sonuç verir. Güveç kabının toprağa özgü yapısı pişirme sırasında ısıyı eşit biçimde dağıtır ve yemeğe toprak saksının verdiği eşsiz bir aroma katar.
Sebzeli Etli Güveç Tarifi İçin Et Nasıl Seçilir?
Sebzeli etli güveç tarifi için doğru et seçimi, yemeğin başarısını doğrudan belirler. Yanlış et seçimi uzun pişirme süresine rağmen sert ve kuru bir sonuç ortaya çıkarabilir.
Dana Kuşbaşı: Sebzeli etli güveç tarifi için en ideal et dana kuşbaşısıdır. Hayvanın boyun, kürek veya gerdan bölgesinden elde edilen etler uzun pişirmede çok daha yumuşak ve lezzetli olur. Bu bölgeler bağ dokusu açısından zengindir; uzun pişirmede bağ doku jelatin haline gelir ve yemeğe doğal bir koyuluk ve yoğun bir aroma katar.
Kuzu Eti: Dana eti yerine kuzu eti de tercih edilebilir. Özellikle kuzu but veya kuzu omuz eti sebzeli etli güveç tarifinde çok iyi sonuç verir. Kuzu etinin kendine özgü aroması güveci farklı ve daha yoğun bir tat profiline taşır.
Etin Yağ Oranı: Çok yağsız et güvecin suyunu azaltır ve et sertleşebilir. Çok yağlı et ise sos içinde yüzeyde yağ birikintisi oluşturur. Orta yağlı et her zaman en doğru seçimdir.
Taze Et: Dondurulmuş et yerine taze et kullanmak sebzeli etli güveç tarifinde ciddi bir lezzet farkı yaratır. Özellikle kasaptan taze alınan, aynı gün pişirilen et en iyi sonucu verir.
Et Büyüklüğü: Kuşbaşı etleri çok küçük veya çok büyük doğramamalısınız. Yaklaşık 3-4 cm boyutunda küpler ideal ölçüdür; çok küçük parçalar pişirme sırasında dağılır, çok büyük parçalar ise içten pişmeyebilir.
Sebzeli Etli Güveç Tarifi Malzemeleri
Sebzeli etli güveç tarifi için ihtiyacınız olan malzemeleri iki kategoriye ayırabiliriz:
Et ve Sos İçin:
- 600 g dana kuşbaşı et (boyun veya kürek)
- 2 adet orta boy soğan
- 4 diş sarımsak
- 2 yemek kaşığı domates salçası
- 1 yemek kaşığı biber salçası
- 3 adet orta boy domates (rendelenmiş)
- 3 yemek kaşığı zeytinyağı veya sıvı yağ
- 1,5 su bardağı sıcak su veya et suyu
- 1 çay kaşığı tuz
- 1 çay kaşığı karabiber
- 1 çay kaşığı pul biber
- Yarım çay kaşığı kimyon
- Yarım çay kaşığı kekik
- 1 adet defne yaprağı
Sebzeler İçin:
- 2 adet orta boy patates
- 2 adet orta boy havuç
- 2 adet yeşil sivri biber
- 1 adet kırmızı kapya biber
- 1 adet küçük kabak
- 2 adet orta boy domates (dilimlenmiş, üzeri için)
- 1 adet yeşil biber (dilimlenmiş, üzeri için)
Sebzeli Etli Güveç Tarifi Yapılışı – Adım Adım
1. Adım: Eti Hazırlayın ve Kavurun
Sebzeli etli güveç tarifine başlamadan önce eti doğru şekilde hazırlamak gerekir. Dana etini yıkayıp kağıt havluyla iyice kurulayın. Etin yüzeyindeki nem, kavurma sırasında yağın sıçramasına neden olur ve etin kızarması yerine buğulanmasına yol açar. Bu yüzden kurulama adımı son derece önemlidir.
Geniş ve derin bir tencereye zeytinyağını alın, yüksek ateşte iyice kızdırın. Etleri tencereye alın; ancak hepsini bir anda koymayın. Etleri 2-3 seferde, tencereye sığabilecek kadar koyarak her tarafını güzelce mühürleyin. Mühürleme işlemi etin dış yüzeyini hızla kızartarak içindeki suyu ve aromaları hapsetmenizi sağlar. Bu adım sebzeli etli güveç tarifinde etin yumuşak ve sulu kalmasının sırrıdır. Her seferinde etlerin her yüzü altın rengi kızarana kadar kavurun; ortalama 3-4 dakika yeterlidir.
2. Adım: Soğan ve Sarımsağı Ekleyin
Etleri tencereden alıp kenara koyun. Aynı tencereye iri küpler hâlinde doğranmış soğanları ekleyin. Soğanlar ettin bıraktığı yağda kavrulan aromaları emerek son derece lezzetli bir tat katmanı oluşturur. Soğanlar pembeleşene kadar 5-6 dakika kavurun. Ardından dövülmüş ya da ince kıyılmış sarımsakları ekleyip 1-2 dakika daha kavurun. Sarımsağın yanmamasına dikkat edin; yanmış sarımsak yemeğe acı bir tat verir.
3. Adım: Salça ve Domatesi Ekleyin
Domates ve biber salçalarını soğan ve sarımsakların üzerine ekleyin. Orta ateşte sürekli karıştırarak salçanın çiğ kokusunu gidermek için 3-4 dakika kavurun. Salçanın rengi koyulaşıp aroması değiştiğinde rendelenmiş domatesleri ekleyin. Karıştırıp 3-4 dakika daha pişirin. Bu sos tabanı sebzeli etli güveç tarifinin lezzet altyapısını oluşturur.
4. Adım: Eti Geri Ekleyin ve Baharatları Katın
Önceden mühürlediğiniz etleri tencereye geri alın. Tuz, karabiber, pul biber, kimyon, kekik ve defne yaprağını ekleyip iyice karıştırın. Sıcak su veya et suyunu dökün. Bir kez karıştırın ve kaynama noktasına gelene kadar bekleyin. Kaynamaya başladıktan sonra ateşi kısın ve kapağı kapatın. Kısık ateşte 20-25 dakika pişirin. Bu ön pişirme aşaması sebzeli etli güveç tarifinde etin yumuşamasını başlatır ve sos tabanının derinleşmesini sağlar.
5. Adım: Sebzeleri Hazırlayın
Et pişerken sebzeleri hazırlayın. Patatesleri ve havuçları soyup iri küpler hâlinde doğrayın; çok küçük doğrarsanız uzun pişirme sırasında dağılırlar. Biberleri yuvarlak halkalar ya da iri parçalar hâlinde kesin. Kabağı kalın dilimler ya da iri küpler hâlinde doğrayın.
6. Adım: Güveç Kabına Aktarın
Sebzeli etli güveç tarifi için en güzel sonucu güveç kabında almak mümkündür. Tencerede ön pişirmesi tamamlanan eti ve sosu güveç kabına aktarın. Üzerine önce patatesleri ve havuçları yerleştirin; bunlar pişmesi en uzun süren sebzelerdir, bu yüzden alta yakın konumlandırılmalıdır. Ardından biberleri ve kabağı ekleyin. En üste dilimlenmiş domatesleri ve biberleri yerleştirin. Bu katmanlı yerleşim hem görselliği hem de pişirme kalitesini artırır.
7. Adım: Fırında Pişirin
Fırını 180 dereceye ısıtın. Güveç kabının kapağını kapatın ya da güveç kabınız yoksa fırın kabını alüminyum folyo ile sıkıca örtün. Önceden ısınmış fırına verin. İlk 45 dakika kapağı kapalı şekilde pişirin. Bu sürede et ve sebzeler buhar içinde yavaşça pişerek birbirinin aromasını emer.
45 dakika sonra kapağı açın ya da folyoyu kaldırın. 15-20 dakika daha üzeri hafifçe renk alana dek pişirmeye devam edin. Toplam fırın süresi 60-65 dakikadır. Fırından çıkan sebzeli etli güveç tarifini servis etmeden önce 10 dakika dinlendirin.
Sebzeli Etli Güveç Tarifi İçin Püf Noktaları
Sebzeli etli güveç tarifini mükemmel kılmanın yolu, pişirme sürecinin her adımında doğru teknikleri uygulamaktan geçer. İşte yıllar içinde deneme yanılmayla elde edilen en değerli püf noktaları:
Eti Mutlaka Mühürleyin: Sebzeli etli güveç tarifinde en sık yapılan hata eti direkt güvece koymaktır. Eti önce yüksek ateşte mühürlemek içindeki sıvıyı ve aromaları hapseder; bu da sonunda çok daha lezzetli ve sulu bir et elde etmenizi sağlar.
Güveç Kabı Kullanın: Seramik veya pişmiş toprak güveç kabı ısıyı eşit dağıtır ve yemeğe özgün bir aroma katar. Güveç kabınız yoksa derin fırın kabı da kullanabilirsiniz; ancak toprağın verdiği o özgün tatı yakalamak zordur.
Sebzeleri Fazla Doğramayın: Uzun pişirme süresinde sebzelerin dağılmaması için iri doğramak gerekir. Özellikle patates ve havuç küçük kesilirse güveç çıktığında ezilmiş bir görünüm alır.
Sıcak Su Kullanın: Soğuk su eklenmesi etin sertleşmesine yol açar. Her zaman kaynar ya da en azından ılık su kullanın.
Baharatları Doğru Zamanda Ekleyin: Baharatlar sos tabanı hazırlanırken ete eklenmeli, sebzeler eklendikten sonra değil. Baharatlar ete ve sos tabanına işlediğinde yemeğin aroması çok daha derin olur.
Kapağı Sık Açmayın: Güveç pişerken kapağı sık sık açmak buharın kaçmasına yol açar. Buhar hem etin yumuşamasını hem de sebzelerin pişmesini sağlayan en önemli unsurdur.
Dinlendirme Zorunludur: Fırından çıkan sebzeli etli güveç tarifini en az 10 dakika dinlendirin. Bu sürede sos yerleşir, et dinlenir ve servis sırasında dağılma olmaz.
Sebzeli Etli Güveç Tarifinin Farklı Versiyonları
Sebzeli etli güveç tarifi, bölgeden bölgeye ve damak zevkine göre farklı yorumlarla hazırlanabilir. Bu versiyonları bilmek tarifi kendinize özgü bir hâle getirmenize olanak tanır.
Mantarlı Sebzeli Etli Güveç: Klasik sebzelerin yanına 200 g kültür mantarı ekleyerek güvece farklı bir aroma ve doku kazandırabilirsiniz. Mantarlar son 20 dakikada eklenmeli; aksi hâlde çok yumuşayıp dağılır.
Nohutlu Sebzeli Etli Güveç: Haşlanmış nohut eklemek güveci hem daha doyurucu hem de protein açısından zengin yapar. Nohutlar pişirmenin son 15 dakikasında eklenmesi yeterlidir.
Kestaneli Sebzeli Etli Güveç: Özellikle sonbahar aylarında haşlanmış kestane eklemek güvece yoğun ve hafif tatlı bir tat katmanı katar. Kestaneli güveç özellikle kuzu etiyle çok güzel uyum yakalar.
Baharatlı Sebzeli Etli Güveç: Tarife bir tutam tarçın ve kakule eklemek Orta Doğu mutfağından ilham alan egzotik bir versiyon ortaya çıkarır. Bu baharatlar özellikle kuzu etiyle mükemmel uyum içindedir.
Domatesli Sebzeli Etli Güveç: Daha yoğun bir domates sosu içinde pişirilen bu versiyonda salça miktarı artırılır ve bütün domates dilimleri daha bol kullanılır. Ekşimsi-tatlı domates sosu içinde yavaşça pişen et inanılmaz bir tat sunar.
Sebzeli Etli Güveç Tarifi Yanında Ne Yenir?
Sebzeli etli güveç tarifi, kendi içinde sebze ve et barındıran doyurucu bir yemek olduğundan yanında hafif ve sade seçenekler tercih edilmelidir.
Bulgur Pilavı: Sebzeli etli güveç tarifinin yanında bulgur pilavı mükemmel bir uyum yakalar. Güvecin yoğun sosunu bulmur taneleri emer ve her lokma son derece lezzetli olur.
Sade Pilav: Tereyağlı, sade beyaz pilavla servis edilmesi de çok tercih edilen bir kombinasyondur. Pilavın nötr tadı güvecin yoğun sosunu dengeler.
Taze Ekmek: Köy ekmeği veya taze fırından çıkmış somun ekmekle servis edilmesi, özellikle sosu süpürmek için idealdir. Güvecin sosunu ekmekle süpürmek bu yemeğin belki de en keyifli anıdır.
Cacık veya Yoğurt: Soğuk cacık ya da sade yoğurt güvecin sıcaklığını ve baharatlı tadını dengeler. Özellikle baharatlı versiyonlar için vazgeçilmez bir eşlikçidir.
Yeşil Salata: Roka, taze soğan ve narenciye ile yapılan hafif bir yeşil salata güvecin ağırlığını dengeler ve öğünü tamamlar.
Kırmızı et yemeklerini seviyorsanız kıymalı patlıcan oturtma tarifimize de mutlaka göz atın. Fırında lokanta usulü hazırlanan bu tarif, sofranıza başka bir kırmızı et şaheseri katacaktır.
Sebzeli Etli Güveç Tarifinin Besin Değerleri
Sebzeli etli güveç tarifi, hem protein hem de vitamin açısından dengeli ve besleyici bir yemektir. 4-6 kişilik bu tarifin bir porsiyonu ortalama şu değerleri içerir:
- Kalori: 420-460 kcal
- Protein: 28-32 g
- Karbonhidrat: 25-30 g
- Yağ: 18-22 g
- Lif: 7-9 g
- Demir: Günlük ihtiyacın %35’i
- B12 Vitamini: Günlük ihtiyacın %40’ı
Dana eti; yüksek kaliteli protein, demir, çinko ve B grubu vitaminleri bakımından son derece zengindir. Özellikle büyüme çağındaki çocuklar, hamile kadınlar ve sporcular için güveçteki demir miktarı önemli bir katkı sağlar. Güvece eklenen sebzeler ise A, C ve K vitamini, lif ve antioksidan sağlayarak yemeğin besleyicilik profilini daha da güçlendirir.
Sebzeli Etli Güveç Tarifi Nasıl Saklanır?
Sebzeli etli güveç tarifi doğru saklandığında birkaç gün boyunca lezzetini ve tazeliğini korur.
Buzdolabında Saklama: Soğuyan güveci kapalı bir cam veya derin plastik kap içinde buzdolabında 3 güne kadar saklayabilirsiniz. Güveç bekledikçe baharatlar ete ve sebzelere daha iyi işler; ertesi gün çok daha lezzetli olur.
Dondurucuda Saklama: Sebzeli etli güveç tarifi dondurucuda 2 aya kadar saklanabilir. Ancak patatesi içeren versiyonlarda dondurucu patatesin dokusunu biraz bozabilir. Dondurucuya koymayı planlıyorsanız patates miktarını azaltın ya da tamamen çıkarın. Porsiyonlara bölerek dondurucuya koyarsanız ihtiyaç duyduğunuzda yalnızca bir porsiyonu çıkarabilirsiniz.
Yeniden Isıtma: Fırında 160 derecede 20 dakika ısıtmak en iyi sonucu verir. Ocakta kısık ateşte de ısıtılabilir; bu durumda biraz su eklemek sosu daha akışkan hâle getirir. Mikrodalgada da ısıtılabilir; orta güçte 3-4 dakika yeterlidir.
Sebzeli Etli Güveç Tarifinde Yapılan Yaygın Hatalar
Sebzeli etli güveç tarifi deneyimsiz ellerde bazen beklenen sonucu vermeyebilir. İşte en sık yapılan hatalar ve bunlardan nasıl kaçınacağınız:
Hata 1 – Eti Mühürlememek: Eti direkt güvece ya da tencereye koymak en sık yapılan hatadır. Mühürleme adımı atlandığında et pişirme sırasında suyunu salar ve kuru, lifli bir kıvam alır. Mutlaka yüksek ateşte kısa sürede mühürleyin.
Hata 2 – Çok Fazla Su Eklemek: Sebzeli etli güveç tarifi az sıvıyla pişirilmelidir. Fazla su yemeği sulandırır, sosu zayıflatır ve aromasını bozar. Tarife belirtilen miktarda su yeterlidir; sebzeler de pişerken kendi suyunu bırakır.
Hata 3 – Yüksek Ateşte Pişirmek: Güveç yüksek ateşte pişirilirse et sertleşir, sebzeler ise dağılır. Güvecin püf noktası her zaman düşük ve sabit ısıda uzun süre pişirmektir.
Hata 4 – Sebzeleri Küçük Doğramak: İnce doğranan sebzeler uzun pişirme süresinde eriyip dağılır. Güveç için her zaman iri doğrama yapın.
Hata 5 – Soğuk Güveç Kabı Kullanmak: Seramik güveç kapları soğukken fırına konulmamalıdır; ısı şokuna bağlı olarak çatlayabilir. Güveç kabını fırın ısınırken fırına koyun ya da fırına girmeden 10 dakika önce oda sıcaklığında bekletin.
Hata 6 – Pişirme Süresini Kısa Tutmak: Sebzeli etli güveç tarifi aceleci bir yemek değildir. Kısa sürede yüksek ateşte pişirmeye çalışmak ne eti yumuşatır ne de sebzelerin birbirine karışmasını sağlar. Sabırla, uzun süre kısık ateşte pişirmek şarttır.
Sebzeli Etli Güveç Tarifinin Türk Mutfağındaki Yeri
Sebzeli etli güveç tarifi, Türk mutfağının köklü pişirme geleneklerinden biri olan güveç kültürünün en önemli temsilcilerinden biridir. Anadolu’da yüzyıllardır uygulanan güveç pişirme yöntemi, sabır ve emekle hazırlanan, misafire ikram için özel günlerde sofraya taşınan özel bir pişirme sanatı olarak değerlendirilir.
Osmanlı döneminde saray mutfaklarından taşra sofralarına kadar her yerde rastlanan güveç yemekleri, bölgeden bölgeye farklılık göstermiş ve zengin bir çeşitlilik ortaya çıkmıştır. Ege’de zeytinyağı ve taze otlarla hazırlanan hafif versiyonlardan, İç Anadolu’nun yoğun salçalı ve baharatlı versiyonlarına kadar her bölgenin kendine özgü bir güveç kültürü mevcuttur.
Bugün sebzeli etli güveç tarifi; hem hafta içi pratik bir ana yemek hem de misafir sofralarında özel bir tercih olarak yaşamaya devam etmektedir. Güveç kabının masaya taşındığı anın yarattığı estetik görsel ile birlikte sunulan bu yemek, sofraya hem lezzet hem de gelenek taşır.
Sebzeli Etli Güveç Tarifi İle İlgili Merak Edilenler
Sebzeli etli güveç tarifini daha da zenginleştirmek isteyenler kıyma yerine büyük parça et de kullanabilir. Özellikle kuzu kaburga veya dana kemikli et parçaları güvece çok daha derin ve yoğun bir tat katar. Kemikten çıkan ilik pişirme sırasında sosa karışarak güveç sosunu inanılmaz ölçüde zenginleştirir.
Sebzeli etli güveç tarifi için kışın taze sebze bulamıyorsanız dondurulmuş sebzeler de kullanılabilir. Dondurulmuş sebzeler çözdürülmeden direkt güvece eklenebilir; ancak fazla su salacaklarından miktarı biraz azaltmanız önerilir.
Sebzeli etli güveç tarifine şarap veya nar ekşisi eklemek isteyenler, sos tabanına 2 yemek kaşığı nar ekşisi ya da yarım su bardağı kuru kırmızı şarap katabilir. Bu katkı yemeğe hafif meyvemsi ve ekşimsi bir tat boyutu kazandırır.
Kırmızı et yemeklerini sevenler için kıymalı patlıcan oturtma tarifimiz de mutlaka denenmesi gereken bir diğer klasik Türk lezzetidir. Fırında lokanta usulü hazırlanan bu tarif, güveç kadar derin ve doyurucu bir lezzet sunmaktadır.
Sonuç
Sebzeli etli güveç tarifi; doğru et seçiminden doğru pişirme tekniğine, taze sebze tercihinden sabırlı bir fırın sürecine kadar her adımda özen isteyen, ancak bu özeni fazlasıyla geri veren bir Türk mutfağı klasiğidir. Bu yazıda paylaştığımız adımlar, püf noktaları ve ipuçlarıyla sebzeli etli güveç tarifini artık evinizde lokanta kalitesinde hazırlayabilirsiniz. Sofraya taşıdığınız güveç kabı hem görsel hem de koku olarak aile ve misafirlerinizi büyüleyecektir. Bol lezzetli ve bereketli bir sofra dileriz. Afiyet olsun!
Sıkça Sorulan Sorular
Sebzeli etli güveç tarifi kaç derecede pişer? Sebzeli etli güveç tarifi 180 derecede önceden ısıtılmış fırında pişirilir. İlk 45 dakika kapağı kapalı, son 15-20 dakika kapağı açık şekilde pişirilmesi tavsiye edilir. Toplam fırın süresi 60-65 dakikadır.
Sebzeli etli güveç tarifi tencerede de yapılabilir mi? Evet, fırın yerine tencerede de yapılabilir. Eti mühürledikten sonra tüm malzemeleri tencereye ekleyin ve kısık ateşte kapağı kapalı şekilde yaklaşık 60-70 dakika pişirin. Tencere versiyonu biraz daha sulu bir kıvam verir.
Sebzeli etli güveç tarifi için hangi et kullanılır? Orta yağlı dana kuşbaşı en ideal seçimdir. Boyun, kürek veya gerdan bölgesinden elde edilen etler uzun pişirmede çok daha yumuşak sonuç verir. Kuzu eti de tercih edilebilir.
Sebzeli etli güveç tarifi ne kadar sürede pişer? Ocakta ön pişirme dahil toplam pişirme süresi yaklaşık 90-100 dakikadır. Fırın süresi 60-65 dakika, ocakta ön pişirme ise 20-25 dakikadır.
Sebzeli etli güveç tarifi ertesi gün daha mı lezzetli olur? Kesinlikle evet. Sebzeli etli güveç tarifi tüm soslu et yemekleri gibi bekledikçe daha lezzetli olur. Baharatlar ete iyice işler ve sosun derinliği artar. Bir gün önceden hazırlanması tavsiye edilir.
Sebzeli etli güveç tarifinde hangi sebzeler kullanılır? Patates, havuç, soğan, domates ve biber temel sebzelerdir. Bunlara ek olarak kabak, mantar, patlıcan ve nohut da eklenebilir. Mevsim sebzelerine göre tarifi zenginleştirebilirsiniz.
Sebzeli etli güveç tarifi dondurulabilir mi? Evet, dondurulabilir. Porsiyonlara bölerek dondurucuya koyarsanız 2 aya kadar saklayabilirsiniz. Patatesin dokusu dondurmadan olumsuz etkilenebilir; dondurucuya koymayı planlıyorsanız patates miktarını azaltmanız önerilir.
Sebzeli etli güveç tarifine nar ekşisi eklenebilir mi? Evet, sos tabanına 2 yemek kaşığı nar ekşisi eklemek yemeğe hafif ekşimsi ve meyvemsi bir tat boyutu kazandırır. Özellikyle kuzu etli versiyonlarda çok güzel bir sonuç verir.
